ویرانه بی‌گنج

ریشۀ روایات رستم از کجاست و چطور رستم به شخصیتی مهم در شاهنامه تبدیل شده است؟ درفش ویژۀ پهلوانان و شاهان چطور بوده و چه پیوند میان درفش و صاحب درفش وجود داشته است؟ افسانۀ پیدایش درفش کاویان از کجا شکل گرفت؟ دقیقی چه سهمی در سرایش شاهنامه داشت؟ ایران و ایرانیان در شاهنامه به چه معناست؟ حکایت زبان و ادب فارسی در اوایل دوران اسلامی چه بود؟ «ناکجاآباد» و «شهر آرمانی» از چه زمانی مطرح شد؟ چرا انوشروان، با وجود کشتن مزدک و هزاران تن از پیروان او، در مآخذ پهلوی و فارسی و عربی لقب دادگر گرفت؟ فردوسی شخصیت‌هایش را چطور توصیف کرده‌ است؟ حکایت زریر و مشکدانه و داستان وامق و عذرا از کجا ریشه گرفته و چه بوده است؟ دکتر جلال خالقی مطلق در این مجموعه مقالات به این پرسش‌ها پاسخ داده است. او که تأثیرگذارترین شاهنامه‌پژوه معاصر است، در نگارش مقالات پژوهشی چیرگی کم‌نظیری دارد. مقالاتش پرمغز و موجز و مستند است و نتیجه‌گیری‌هایش علمی و عمیق. بیست‌وهشت مقالۀ درج‌شده در این مجموعه حاصل تلاش‌های او طی سالیان است که هر یک در اثری معتبر اعم از مجله و دانشنامه منتشر شده‌اند و اینک با بازنگری و اصلاحاتی در این اثر به چاپ رسیده‌اند.